Thật sai lầm khi cho rằng những bệnh lý về tim mạch chỉ phổ biến ở người lớn hay người cao tuổi. Thực tế cho thấy, nguy cơ mắc bệnh tim ở trẻ em không hề thua kém so với người lớn, đặc biệt là với lối sống hiện đại như ngày nay, số lượng trẻ mắc các bệnh về tim mạch ngày càng nhiều. Sau đây là 6 loại bệnh tim thường gặp ở trẻ em.

1. Bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh là một loại bệnh tim mà trẻ mắc phải ngay từ khi sinh ra, thường là do các dị tật về tim. Các bệnh tim bẩm sinh gồm có:

Các vấn đề về van tim ví dụ như hẹp van động mạch chủ, đây là vấn đề làm hạn chế lưu lượng máu.
Hội chứng giảm sản tim trái (hypoplastic left heart syndrome): đây là một hội chứng mà nửa tim bên trái kém phát triển.
Các vấn đề liên quan đến các lỗ trên tim, thường là ở vách giữa các buồng và giữa các mạch máu lớn đi ra từ tim, gồm có:

Thông liên thất (ventricular septal defect)
Thông liên nhĩ (atrial septal defect)
Còn ống động mạch (patent ductus arteriosus)

4. Tứ chứng Fallot: là tình trạng mà tim có cùng lúc 4 khiếm khuyết, gồm có:

Thông liên thất: có một lỗ thông trên vách giữa hai tâm thất
Hẹp đường thoát thất phải: van động mạch phổi (ngăn cách tâm thất phải và động mạch phổi) bị thu hẹp và làm giảm lưu lượng máu đến phổi.
Phì đại thất phải: thành cơ của tâm thất phải dày lên do tim phải làm việc quá sức
Lệch động mạch chủ: động mạch chủ lệch sang phải và nằm ngay trên lỗ thông liên thất.

Các dị tật tim bẩm sinh có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ và thường được điều trị bằng cách phẫu thuật ví dụ như đặt ống thông, dùng thuốc và thậm chí là ghép tim đối với những trường hợp nghiêm trọng. Trong nhiều trường hợp, trẻ cần được theo dõi và điều trị suốt đời.

2. Xơ vữa động mạch ở trẻ em

Xơ vữa động mạch là thuật ngữ dùng để mô tả sự tích tụ mảng bám chất béo và cholesterol bên trong động mạch. Khi các mảng bám dày lên, động mạch sẽ bị cứng và hẹp dần, làm tăng nguy cơ xuất hiện cục máu đông và nhồi máu cơ tim. Đặc trưng của vữa động mạch là mất nhiều năm để hình thành nên căn bệnh này thường ít gặp ở trẻ em.

Tuy nhiên hiện nay, sự gia tăng của bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì khiến trẻ em ngày nay phải đối mặt với nguy cơ cao hơn của bệnh xơ vữa động mạch. Vì vậy, các chuyên gia y tế khuyến cáo nên tầm soát sớm bệnh cholesterol cao và tăng huyết áp ở những trẻ thừa cân/béo phì có tiền sử gia đình bị mắc bệnh tim hoặc đái tháo đường. Điều trị xơ vữa động mạch ở trẻ em bao gồm thay đổi lối sống (tập thể dục và tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh).

3. Bệnh Kawasaki

Căn bệnh này làm viêm các mạch máu, có thể gây tổn thương tạm thời đến tim. Cho tới nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa rõ. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ nhỏ dưới 3 tuổi. Các triệu chứng điển hình thường gặp như:

Sốt cao liên tục, khó hạ sốt
Kết mạc mắt sung huyết, khô, đỏ
Môi khô, đỏ, nứt nẻ, chảy dịch, chảy máu
Lưỡi đỏ giống quả dâu tây
Niêm mạc vùng hầu họng đỏ rực
Hồng ban ở da
Hạch cổ sưng
Lòng bàn ta, bàn chân sưng đỏ
Bong da đầu ngón tay, ngón chân

Bệnh có thể gây biến chứng làm viêm, tắc động mạch vành, dãn phình động mạch vành dẫn tới suy tim.

4. Có tiếng thổi tim

Tiếng thổi tim được tạo ra khi máu chảy qua các buồng tim, van tim hoặc do các mạch máu gần tim. Tiếng thổi tim có thể là vô hại nhưng cũng có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của một bệnh tim mạch nào đó.

Tiếng thổi tim có thể xuất hiện do những nguyên nhân như mắc bệnh tim bẩm sinh, sốt hay thiếu máu. Nếu bác sỹ kiểm tra tim của trẻ bằng ống nghe và phát hiện tiếng thổi tim, họ sẽ cần làm them một số xét nghiệm nữa để xác định tình trạng của tim là bình thường hay bệnh lý. Nếu tiếng thổi tim không do bệnh lý, nó thường tự hết. Tuy nhiên nếu tiếng thổi tim là do một căn bệnh tim mạch nào đó thì cần thiết phải can thiệp điều trị.

5. Viêm màng ngoài tim

Đây là bệnh lý khi lớp màng mỏng bao xung quanh tim bị viêm hay nhiễm khuẩn. Lớp dịch dư thừa tích tụ giữa hai lớp xung quanh tim khiến cho tim không thể thực hiện chức năng bơm máu.

Viêm màng ngoài tim có thể xảy ra sau phẫu thuật tim do bệnh tim bẩm sinh hay do nhiễm khuẩn, chấn thương vùng ngực hay do rối loạn mô liên kết ở bệnh Lupus. Điều trị phụ thuộc vào mức độ nặng của bệnh, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Nhiễm virus

Virus không chỉ gây ra bệnh hô hấp hay cúm mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Virus có thể gây viêm cơ tim và làm giảm khả năng bơm máu của tim đến toàn cơ thể. Nhiễm virus ở tim là vấn đề rất hiếm khi xảy ra và hầu như không có triệu chứng.

Nhưng khi các triệu chứng xuất hiện thì lại thường giống với các triệu chứng của bệnh cúm, gồm có mệt mỏi, khó thở và khó chịu ở ngực. Cách điều trị phổ biến là dùng thuốc và dùng các phương pháp điều trị bệnh viêm cơ tim.

Nếu như với người trưởng thành, việc chung sống với bệnh tim đã không hề dễ dàng thì đối với trẻ em, điều này còn khó khăn gấp bội. Quan tâm đúng đến sức khỏe của trẻ để phòng ngừa và phát hiện kịp thời các bệnh lý tim mạch là điều quan trọng mà bố mẹ cần làm để con có cuộc sống vui khỏe và tương lai rạng ngời. Đông Thái xin cám ơn.