Sự biến đổi của khí hậu và nạn ô nhiễm môi trường, đặc biệt tại Việt Nam cũng bị ảnh hưởng những năm qua. Đây là điều kiện để các bệnh lây qua đường hô hấp phát triển và lây nhiễm lan rộng, điển hình như virus gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp sars-cov-2.
Bệnh lây truyền qua hô hấp là bệnh do vi khuẩn từ người bị nhiễm bệnh theo đường không khí lây bệnh cho người xung quanh.Đa phần nguyên nhân gây ra viêm đường hô hấp trên là các virus: liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A, phế cầu khuẩn và một số loại nấm,…
Nhóm bệnh truyền nhiễm đường hô hấp hiện nay còn khá phổ biến ở các nước đang phát triển.
Tác nhân gây các bệnh lây qua đường hô hấp
1. Các bệnh gây ra do Vi khuẩn
Bạch hầu
Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có giả mạc ở tuyến hạnh nhân, hầu họng, thanh quản, mũi. Bệnh được thể hiện qua da, các màng niêm mạc khác như kết mạc mắt hoặc bộ phận sinh dục.
Triệu chứng dễ nhận thấy và phổ biến nhất của bệnh bạch hầu là hình thành mảng màu xám, dày ở họng và amidan.
Ngoài ra, còn có thể có các triệu chứng khác:
- Sốt, ớn lạnh
- Sưng các tuyến ở cổ
- Viêm họng, sưng họng, ho ông ổng
- Da xanh tái
- Chảy nước dãi
Ho gà
Ho gà là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp. Gây nên các cơn ho ngày càng nặng và trở thành cơn ho kịch phát trong 1-2 tuần, kéo dài 1-2 tháng hoặc lâu hơn. Cơn ho gà rất đặc trưng, ho không hãm lại được, thở rít như tiếng gà gáy. Cuối cơn ho thường chảy nhiều đờm dãi trong suốt và sau đó là nôn. Đây là một trong các bệnh lây qua đường hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ.
Các triệu chứng lâm sàng gồm:
- Ho từng cơn liên tục, kéo dài, sau cơn ho có lúc ngừng thở, tím tái.
- Thở rít vào sau mỗi cơn ho.
- Nôn sau cơn ho, thoạt đầu nôn thức ăn, rồi đến nước dãi trong suốt.
- Sau mỗi cơn ho rất mệt, đổ mồ hôi đầm đìa và thở gấp.
Não mô cầu
Vi khuẩn não mô cầu có thể gây ra bệnh viêm màng não, đây là một dạng nhiễm khuẩn cấp tính và là một trong các bệnh lây qua đường hô hấp. Bệnh xảy ra với các biểu hiện sốt, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, thường có ban xuất huyết hoặc có thể có mụn nước Trường hợp nguy hiểm còn có biểu hiện mệt lả đột ngột, xuất hiện mảng xuất huyết và sốc.
Các triệu chứng lâm sàng:
- Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cổ cứng, có thể có đốm xuất huyết.
- Bệnh nhân thường lơ mơ hoặc hôn mê.
- Bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao.
- Nước não tuỷ đục.
Lao
Bệnh lao là một căn bệnh truyền nhiễm nằm trong nhóm các bệnh lây qua đường hô hấp, có thể lây lan từ người sang người thông qua không khí. Vi khuẩn lao phát tán ra không khí từ người bị bệnh lao ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ. Đây là một bệnh có nguy cơ nhiễm bệnh cao nếu tiếp xúc với không khí nhiễm vi khuẩn trên.
Các triệu chứng thường gặp của lao phổi là:
- Bị ho kéo dài trong 2 – 3 tuần hoặc hơn có thể nhiễm lao phổi
- Ho, khạc ra đờm từ sâu trong phổi, đôi khi vướng máu
- Đau tức ngực
- Cảm giác mệt mỏi, sức yếu, chán ăn, sụt cân
- Thỉnh thoảng sốt, đổ mồ hôi về đêm
- Sưng tấy ở cổ, nách, háng…
2. Các bệnh gây ra do Virus
Cúm
Bệnh cúm là một bệnh truyền nhiễm virus, ảnh hưởng đến hệ hô hấp, mũi, cổ họng và phổi. Với hầu hết mọi người, cúm có thể tự nhanh khỏi, nhưng với một số đối tượng trẻ nhỏ, người già, người có sức yếu có thể để lại nhiều biến chứng. Các triệu chứng cúm thường đến đột ngột và có thể bao gồm:
- Sốt
- Nhức đầu
- Cảm thấy mệt mỏi, sức yếu
- Đau họng, ho khan
- Chảy nước mũi
- Đau cơ, mỏi người
Sởi
Sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính với các triệu chứng sốt thông thường dễ hiểu lần với cúm như sốt, sổ mũi, ho, nhưng có thêm phát ban, mắt đỏ… Sau một thời gian ủ bệnh từ 10 đến 12 ngày, bệnh sởi xuất hiện các dấu hiệu và triệu chứng như:
- Sốt
- Đau họng, ho khan, sổ mũi,
- Chán ăn
- Chảy máu cam
- Viêm kết mạc
- Xuất hiện những đốm Koplik trắng nhỏ với tâm màu trắng hơi xanh trên nền đỏ bên trong miệng hay trên niêm mạc bên trong của má.
Quai bị
Quai bị là bệnh nhiễm trùng cấp tính do siêu vi trùng gây ra. Nó gây sưng đau tuyến nước bọt, đôi khi kèm viêm tuyến sinh dục, viêm màng não, viêm tụy và một số cơ quan khác.
- Suy nhược, chán ăn,
- Sốt nhẹ, không kèm lạnh run.
- Đau đầu, người mệt mỏi, khó chịu
- Đau họng và đau góc hàm.
- Đau 3 điểm Rillet- Barthez: mõm chũm, khớp thái dương hàm. Sau đó tuyến mang tai to dần và đau nhức.
Thuỷ đậu
Bệnh thủy đậu (hay còn gọi là trái rạ) do virus thủy đậu gây ra. Loại virus này là tác nhân gây ra bệnh thủy đậu ở trẻ em và bệnh zona ở người lớn.
Đây là bệnh có nguy cơ nhiễm bệnh cao, xảy ra ở cả trẻ em vừa người lớn, thời tiết ẩn là điều kiện để virus lây lan rộng. Thời gian ủ bệnh – là khoảng 2-3 tuần, Bệnh có các triệu chứng
- Sốt nhẹ, nhức đầu, cơ thể mệt mỏi, biếng ăn
- Xuất hiện mụn nước, mổ số người còn có hạch sau tai, kèm viêm họng
- Bắt đầu sốt cao, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, đau đầu và đau cơ, mụn nước xuất hiện toàn thân
Thường sau 7 – 10 ngày phát bệnh. Khi đó, các vết mụn nước sẽ khô, bong vảy, có thể để lại thâm tại các vị trí mụn nước.
Virus gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp
Trong thời gian gần đây với điều kiện khí hậu thất thường, đang là điều kiện cho các nhóm virus phát triển và ủ các bệnh lây qua đường hô hấp. Đặc biệt có thể gây nguy hiểm như nhiễm trùng đường hô hấp cấp. Nhiễm trùng đường hô hấp ảnh hưởng đến đường hô hấp bao gồm mũi, xoang, họng và thanh quản. Các triệu chứng phổ biến của bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên là:
- Nghẹt mũi và chảy nước mũi
- Ho khan không đờm
- Sốt nhẹ
- Viêm họng, thở gấp hoặc khó thở
- Thiếu oxy gây tím tái
- Nhức đầu nhẹ
- Các triệu chứng viêm xoang như tăng chảy nước mũi, thỉnh thoảng đau đầu và sốt.
Hầu hết các bệnh lây qua đường hô hấp trên đây đều có các loại vacxin phòng tránh. Để đảm bảo an toàn, hãy luôn đeo khẩu trang khi ra ngoài chỗ đông người, đặc biệt ở những nơi có nguy cơ có người nhiễm bệnh và tiêm vacxin phòng tránh là một trong những phương án tối ưu nhất.
Trên đây là các bệnh lây qua đường hô hấp phổ biến và triệu chứng của chúng. Ngoài những bệnh thường gặp , còn có nhiều loại virus có khả năng gây nhiễm trùng đường hô hấp với độc lực cao như virus cúm A-H5N; viêm phổi do virus có thể lây lan nhanh thành dịch lớn như viêm phổi do virus SARS, virus cúm A-H1N1, A-H7N9,..
Fanpage Facebook: Hotchland Nutrition
Theo dõi fanpage Hotchland để cập nhật, giải đáp thông tin về sức khỏe hiệu quả nhất! Hotchland Nutrition vì sức khỏe của bạn và những người thân yêu