Gan là cơ quan nằm ở phía trên bên phải của bụng, ngay dưới xương sườn. Nó là một trong những cơ quan lớn nhất và quan trọng của cơ thể, giúp xử lý các chất độc khi nạp vào cơ thể, đặc biệt như các loại đồ uống có cồn. Uống nhiều rượu là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến gan bị nhiễm độc do quá tải. Khi gan bị tổn thương do rượu, nó được gọi là bệnh gan do rượu.
Gan có nhiều chức năng cần thiết cho sức khỏe của bạn, chẳng hạn như:
– phá vỡ cồn từ rượu và các chất độc hại tiềm ẩn khác
– sản xuất mật để hỗ trợ tiêu hóa chất béo
– lưu trữ các chất dinh dưỡng như glucose dưới dạng glycogen, cũng như một số loại vitamin
– tạo ra các protein quan trọng cho quá trình đông máu
Nhiều chất độc khác nhau có thể làm hỏng gan của bạn. Trong khi mô gan có thể tái tạo, sự tổn thương tiếp tục có thể dẫn đến sự hình thành các mô sẹo. Khi mô sẹo hình thành, nó sẽ thay thế mô gan khỏe mạnh. Điều này có thể làm suy giảm các chức năng quan trọng của gan.
Dưới đây, chúng ta sẽ khám phá các dấu hiệu ban đầu của bệnh gan liên quan đến nhiễm độc rượu, tác hại của rượu thực sự đối với gan của bạn và những bước bạn có thể thực hiện trong cuộc sống hàng ngày để cải thiện sức khỏe lá gan của mình.
Những dấu hiệu ban đầu của gan nhiễm độc do rượu là gì?
Một trong những công việc của gan là phân hủy các chất độc hại tiềm ẩn. Điều này bao gồm rượu. Khi bạn uống rượu, các enzym khác nhau trong gan hoạt động để phân hủy chất cồn để có thể loại bỏ chất cồn ra khỏi cơ thể.
Khi bạn uống nhiều hơn mức gan có thể xử lý hiệu quả, rượu và các sản phẩm phụ của nó có thể làm hỏng gan của bạn. Cụ thể là gây nhiễm đọc gan, chất độc và cồn không được xử lý tích lại.
Điều này ban đầu sẽ làm tăng chất béo trong gan của bạn, nhưng theo thời gian, nó có thể dẫn đến viêm và tích tụ các mô sẹo. Giai đoạn đầu của bệnh gan liên quan đến rượu thường không có triệu chứng. Do đó, bạn thậm chí có thể không biết rằng mình đã bị tổn thương gan do rượu. Các triệu chứng có thể bao gồm:
– sưng gan, có thể dẫn đến khó chịu ở phần trên bên phải của bụng
– mệt mỏi
– giảm cân không giải thích được
– ăn mất ngon
– buồn nôn và ói mửa
Điều gì có thể xảy ra với gan của bạn nếu bạn uống quá nhiều rượu?
Bệnh gan liên quan đến rượu thực sự bao gồm ba tình trạng gan khác nhau. Hãy thảo luận chi tiết hơn về từng điều này.
1. Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu
Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu hay còn gọi là gan nhiễm mỡ. Nó xảy ra khi chất béo bắt đầu tích tụ trong gan của bạn. Tiêu thụ quá nhiều rượu gây quá tải gan bị nhiễm đọc, có thể khiến ức chế sự phân hủy chất béo trong gan, gây tích tụ chất béo.
Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu thường gặp ở những người nghiện rượu bia nhiều. Trên thực tế, người ta ước tính rằng có tới 90% những người uống rượu nhiều có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ cao.
Những người bị bệnh gan nhiễm mỡ do rượu thường không có triệu chứng. Khi các triệu chứng xuất hiện, chúng có thể bao gồm:
– khó chịu ở vùng gan
– mệt mỏi
– sụt cân không giải thích được
Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu có thể được xử lý dần bằng cách kiêng rượu trong ít nhất vài tuần. Lượng thời gian chính xác có thể thay đổi theo từng cá nhân. Đối với một số người, việc kiêng cữ có thể phải kéo dài vĩnh viễn.
Nếu một người nào đó mắc chứng rối loạn sử dụng rượu, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sẽ cần thiết lập một kế hoạch điều trị. Kế hoạch này sẽ giúp kiểm soát tình trạng cũng như các triệu chứng cai nghiện có thể xảy ra khi kiêng khem.
2. Viêm gan do rượu
Nếu tiếp tục uống quá nhiều rượu, mức độ gan nhiễm độc cồn gây viêm có thể bắt đầu tăng lên trong gan. Điều này có thể dẫn đến một tình trạng gọi là viêm gan do rượu.
Viêm gan do rượu có thể có các triệu chứng sau:
– đau ở vùng gan
– mệt mỏi
– ăn mất ngon
– sốt
– buồn nôn và ói mửa
– vàng da (vàng da và mắt)
Viêm gan do rượu có thể nhẹ hoặc nặng. Trong bệnh viêm gan do rượu nhẹ, tổn thương gan xảy ra từ từ trong nhiều năm. Viêm gan do rượu nặng có thể xảy ra đột ngột, chẳng hạn như sau khi uống rượu say, và có thể đe dọa tính mạng.
Nếu bạn phát triển bệnh viêm gan do rượu, bạn có thể xử lý tổn thương bằng cách kiêng rượu vĩnh viễn. Điều trị cũng bao gồm thay đổi chế độ ăn uống và thuốc để giảm viêm. Một số ít người bị viêm gan do rượu nặng có thể phải cần ghép gan.
3. Xơ gan do rượu
Gan tiếp tục bị tổn thương do uống rượu có thể dẫn đến sự hình thành các mô sẹo, bắt đầu thay thế các mô gan khỏe mạnh. Điều này được gọi là xơ hóa. Khi xơ hóa rộng đã xảy ra, xơ gan do rượu phát triển.
Các triệu chứng của bệnh xơ gan do rượu tương tự như các triệu chứng của bệnh viêm gan do rượu. Ngoài ra, xơ gan do rượu có thể dẫn đến nhiều biến chứng sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn như:
– tăng áp lực tĩnh mạch cửa (huyết áp cao của gan)
– cổ trướng (tích tụ chất lỏng trong bụng)
– bệnh não gan (tổn thương não do tăng nồng độ độc tố trong máu)
– chảy máu từ các tĩnh mạch ở đường tiêu hóa trên (giãn tĩnh mạch)
– tăng nguy cơ nhiễm trùng
– suy thận
5. Ung thư gan
Xơ gan do rượu không thể hồi phục. Điều trị tập trung vào việc giảm tối thiểu tổn thương gan phát sinh trong khi giải quyết bất kỳ biến chứng nào khác. Trong những trường hợp nặng, có thể cần phải ghép gan.
Các yếu tố nguy cơ của bệnh gan do rượu
Một số yếu tố nguy cơ phát triển bệnh gan liên quan đến rượu bao gồm:
– Tiêu thụ quá nhiều rượu. Mặc dù uống rượu điều độ có thể gây ra gan nhiễm mỡ ở một mức độ nào đó, nhưng việc uống nhiều rượu trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan do rượu.
– Tình dục. Phụ nữ có nhiều khả năng mắc bệnh gan do rượu hơn nam giới.
– Béo phì. Những người bị béo phì có nguy cơ mắc bệnh gan liên quan đến rượu cao hơn.
– Nhiễm trùng. Gan bị tổn thương nhanh hơn ở những người bị viêm gan B hoặc viêm gan C mãn tính.
– Di truyền học. Các yếu tố di truyền có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý rượu cũng như nguy cơ mắc bệnh gan do rượu hoặc rối loạn sử dụng rượu.
Bạn có thể làm gì để cải thiện sức khỏe lá gan của mình?
Có một số bước bạn có thể thực hiện để giúp cải thiện sức khỏe của gan. Cắt giảm lượng tiêu thụ rượu là một trong số đó.
Uống rượu điều độ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan. Nguồn tin cậy của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) định nghĩa uống rượu vừa phải là:
– tối đa 1 ly mỗi ngày cho phụ nữ
– tối đa 2 ly mỗi ngày cho nam giới
Hãy nhớ rằng những gì được coi là đồ uống tiêu chuẩn có thể thay đổi tùy theo loại rượu bạn đang uống. Một thức uống được coi là:
– 12 ounce (oz) bia (5 phần trăm cồn)
– 8 oz rượu mạch nha (7 phần trăm cồn)
– 5 oz rượu vang (12 phần trăm cồn)
– 1,5 oz rượu (40 phần trăm cồn)
Tránh uống rượu hoàn toàn nếu bạn:
– phục hồi sau rối loạn sử dụng rượu
– có thai
– dùng thuốc có thể tương tác với rượu
Các mẹo bổ sung để tăng cường sức khỏe gan
Ngoài việc giảm lượng rượu, bạn cũng có thể thực hiện các bước sau để giúp tăng cường sức khỏe của gan:
– Ăn uống lành mạnh. Cố gắng ăn một chế độ ăn nhiều thực phẩm tươi sống, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc. Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo không lành mạnh và carbohydrate tinh chế.
Xem thêm: Các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe gan
– Tập luyện thể chất. Tập thể dục thường xuyên có thể giúp giảm lượng mỡ thừa trong cơ thể, bao gồm cả mỡ trong gan.
– Quản lý cân nặng. Béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan do rượu. Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, hãy làm việc với bác sĩ để lập kế hoạch giảm cân phù hợp với bạn.
Nhớ thuốc của bạn. Một số loại thuốc và chất bổ sung có thể làm căng thẳng gan của bạn. Ví dụ bao gồm acetaminophen (Tylenol), statin và ma hoàng. Luôn uống theo chỉ dẫn và tránh uống với rượu.
– Bảo vệ chống lại bệnh viêm gan. Một số cách để ngăn ngừa nhiễm vi rút viêm gan bao gồm chủng ngừa viêm gan A và viêm gan B, sử dụng bao cao su và các phương pháp rào cản khác khi quan hệ tình dục và không sử dụng lại kim tiêm hoặc các vật liệu tiêm chích khác.
– Kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Gặp bác sĩ thường xuyên có thể giúp bác sĩ xác định và điều trị sớm bất kỳ tình trạng sức khỏe tiềm ẩn nào. Ngoài ra, nếu bạn có các triệu chứng ban đầu của bệnh gan liên quan đến rượu, đừng ngần ngại đặt lịch hẹn với bác sĩ của bạn.
Kết luận
Rượu là một trong những chất có thể gây hại cho gan của bạn, khiến gan nhiễm độc. Uống quá nhiều rượu có thể gây ra chất béo tích tụ trong gan của bạn. Điều này có thể dẫn đến viêm và gia tăng mô sẹo, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng hoạt động bình thường của gan.
Các giai đoạn đầu của bệnh gan liên quan đến rượu thường không có triệu chứng. Khi chúng xuất hiện, các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm đau vùng gan, mệt mỏi và sụt cân không rõ nguyên nhân.
Các giai đoạn đầu của bệnh gan liên quan đến rượu có thể được xử lý bằng cách kiêng rượu, nếu tình trạng gan nhiễm độc cồn nhẹ và nghiêm túc khiêng cử. Đối với một số người, điều này có thể cần phải kéo dài vĩnh viễn. Nếu tổn thương vẫn còn, bệnh xơ gan do rượu có thể phát triển và không thể hồi phục được.