Xơ gan là căn bệnh nguy hiểm bởi triệu chứng khởi phát bệnh rất nghèo nàn nên người bệnh thường chủ quan không phát hiện sớm dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Bởi vậy, bài viết hôm nay sẽ chỉ ra cho các bạn biết các thông tin về xơ gan cùng với cách phòng ngừa.
Xơ gan là gì?
Xơ gan là hiện tượng khi gan bị tổn thương liên tục trong thời gian dài, các mô gan thương tổn bị thay thế liên tục bởi những mô sẹo sẽ dẫn tới xơ gan. Các mô sẹo ngăn cản sự lưu thông tới gan của máu làm chức năng gan bị suy giảm, mất dần theo thời gian. Mô sẹo càng nhiều, bệnh càng nặng. Bệnh phát triển theo từng giai đoạn, nặng dần và theo thời gian, triệu chứng ngày càng rõ rệt.
Xơ gan có tất cả 4 giai đoạn:
– Giai đoạn đầu: Giai đoạn khởi phát ban đầu, có dấu hiệu của bệnh xơ gan.
– Giai đoạn hai: Giai đoạn gan bắt đầu xơ hóa, lan ra nhiều mô gan khỏe mạnh.
– Giai đoạn 3: Bệnh nặng dần dẫn tới suy giảm chức năng gan nghiêm trọng. Đây là giai đoạn gây ra rất nhiều những biến chứng nguy hiểm cho cơ thể.
– Giai đoạn cuối: Mọi tế bào gan đã bị xơ hóa, biến chứng và có thể gây tử vong.
Nguyên nhân gây xơ gan
1. Rượu bia
Người nghiện rượu chiếm tỉ lệ bị xơ gan cao nhất vì họ thường uống các loại rượu chưa được khử các chất độc có trong rượu nên các chất độc này càng ngày càng làm tổn hại tế bào gan. Sở dĩ xơ gan xảy ra ở người uống nhiều là vì bị ngấm các chất độc có trong rượu một cách từ từ, ban đầu gan sẽ bị nhiễm mỡ, rồi gây nên tình trạng viêm gan mạn tính rồi sau đó chuyển thành xơ gan, vì vậy bệnh xảy ra trong một khoảng thời gian khá dài có khi đến hàng chục năm sau khi nghiện rượu.
Xem thêm: Dấu hiệu nguy hiểm gan nhiễm độc do rượu
2. Do ứ mật và viêm gan virus
Là trường hợp mật bị ứ đọng do viêm, do tắc đường mật cả đường mật và mật sẽ tác động làm ảnh hưởng đến gan, làm tổn thương tế bào gan dần dần dẫn đến xơ gan.
Khi bị viêm gan do virus có thể tiến triển thành xơ gan và ung thư gan nhất là viêm gan virus B và C.
3. Do ký sinh trùng
Có 3 loại ký sinh trùng thường gặp là amip, ký sinh trùng sốt rét và sán lá gan làm tổn thương tế bào gan và gây ra bệnh xơ gan.
4. Sử dụng nhiều thuốc và hóa chất
Một số loại thuốc điều trị dễ gây tổn thương gan như: oxyphenisatin (chữa táo bón), clopromazin (chữa bệnh tâm thần), INH, Rifampicin (chữa lao).
Các hoá chất độc hại với gan: aflatoxin, dioxin… thảo mộc độc hại cho gan, cây có hạt thuộc họ Senecio và các alcaloid của nó, một số thuốc bằng lá cây dùng ở các nước Nam Phi, Ai Cập đã tạo ra bệnh tắc tĩnh mạch gan, dẫn đến xơ gan.
5. Không cân bằng chế độ dinh dưỡng
Ăn quá thiếu chất đạm, thiếu Vitamin, thiếu các chất hướng mỡ (lipotropic) như choline, lecithin, methionin gây tình trạng gan nhiễm mỡ, sau đó dẫn đến xơ gan.
6. Một số nguyên nhân khác
Những người có phản ứng bất thường với một vài loại thuốc điều trị bệnh hay do tiếp xúc lâu ngày với chất độc cũng có nguy cơ bị xơ gan.
Một số bất thường do tích tụ chất độc trong gan dẫn đến phá hủy mô và gây xơ gan như ứ đọng chất sắt do hấp thụ quá mức chất sắt từ thức ăn rồi dần dà gây nên các bệnh như: viêm khớp, suy tim do chất sắt làm phá hủy cơ tim, rối loạn chức năng tinh hoàn, hay ứ đọng chất đồng trong bệnh Wilson.
Triệu chứng xơ gan
Ở giai đoạn đầu của bệnh, các triệu chứng lâm sàng thường không rõ hoặc rất nhẹ với các biểu hiện điển hình như:
• Ăn không ngon miệng, chán ăn
• Tình trạng này kéo dài dẫn tới việc sút cân, cơ thể gầy đi nhanh chóng
• Đau tức vùng bụng hoặc đầy bụng, buồn nôn
• Ngứa là triệu chứng khá phổ biến, ngứa chủ yếu ở chân tay và lưng
• Cơ thể mệt mỏi
Ở giai đoạn nặng: ở giai đoạn này chức năng gan kém hẳn và suy yếu nhanh chóng, người bệnh bắt đầu cảm thấy các triệu chứng rõ ràng hơn như:
• Đau hạ sườn phải: những cơn đau có thể xuất hiện thành nhiều lần trong ngày và thường không kéo dài
• Vàng da
• Phù chân
• Bụng to (cổ trướng).
Nếu bị nặng hơn có thể bị đi ngoài ra máu, phân đen do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, hôn mê gan, suy thận, các biểu hiện nhiễm khuẩn hoặc do xơ gan, ung thư hóa…
Cách phòng ngừa bệnh
Để phòng bệnh xơ gan, cần chủ động bảo vệ gan của mình bằng các cách sau:
– Tiêm phòng vắc xin viêm gan B cho trẻ em và những người lớn chưa bị bệnh.
– Có lối sống lành mạnh, không lạm dụng rượu bia.
– Tránh ăn thức ăn sống, nên ăn chín uống chín để không bị nhiễm ký sinh trùng, và đặc biệt không nên hút thuốc và uống rượu bia.
– Sử dụng thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm để phòng ngừa nhiễm hóa chất, phẩm màu độc hại gây tổn hại gan.
– Không dùng thuốc làm ảnh hưởng gan.
– Đối với những người đã bị viêm gan B hoặc C mạn tính cần theo dõi định kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm những trường hợp viêm gan tiến triển, nhằm hạn chế các biến chứng nặng như xơ gan và ung thư gan.
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý gây viêm gan do các nguyên nhân khác như suy tim, tắc mật.
Xem thêm: Bệnh về gan hoặc gan yếu nên ăn gì?
Kết luận
Gan là một trong những cơ quan lớn nhất hoặc động vất vả nhất trong cơ thể. Chúng có khả năng tái tạo tế bào nhanh để phục hồi tổn thương. Nhưng nếu bạn liên tục tổn hại gan do bia, rượu, lối sống không lành mạnh vượt quá mức tái tạo sẽ gây sẹo gan và gây xơ cứng.
Bệnh xơ gan là một căn bệnh tuy không nguy hiểm nhưng nếu không được phát hiện chữa trị kịp thời có thể biến chứng thành ung thư gan rất cao. Chính vì vậy, nếu cảm thấy cơ thể có các triệu chứng trên cần đến ngay bác sỹ để chẩn đoán và chữa trị.