Theo thống kê của Viện Dinh dưỡng, hiện nay tỉ lệ thiếu máu ở nước ta còn rất cao, nhất là ở vùng nông thôn, miền núi. Đây là căn bệnh phổ biến thường gặp, nhất là ở độ tuổi trung niên. Nếu tiếp diễn lâu dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì vậy qua bài viết này chúng ta cùng tìm hiểu về nguyên nhân và các dấu hiệu thiếu máu để phòng bệnh một cách tốt nhất.
Thế nào là thiếu máu?
Thiếu máu được định nghĩa là tình trạng giảm hemoglobin hữu dụng lưu hành trong máu. Ngoài ra, đây là tình trạng cũng xảy ra khi các tế bào hồng cầu không mang đủ huyết sắc tố (hemoglobin) thiết yếu – một loại protein giàu chất sắt có nhiệm vụ hỗ trợ hồng cầu đưa oxy từ phổi đến những mô tế bào khác bên trong cơ thể.
Thiếu máu khi nồng độ Hemoglobin thấp hơn:
- 13 g/dl (130 g/l) ở nam giới
- 12 g/dl (120 g/l) ở nữ giới
- 11 g/dl (110 g/l) ở người lớn tuổi
Nguyên nhân thiếu máu
1. Do thiếu sắt
Đây là loại thiếu máu phổ biến nhất do thiếu chất sắt trong cơ thể. Tủy xương cần sắt để tạo ra huyết sắc tố. Điều này đồng nghĩa với việc nếu không có đủ chất sắt, cơ thể sẽ không thể sản xuất đủ lượng huyết sắc tố cho các tế bào hồng cầu.
Loại thiếu máu này xảy ra ở phụ nữ mang thai hoặc thường xuyên bị mất máu, chẳng hạn như chu kỳ kinh nguyệt kéo dài, lở loét, ung thư và sử dụng thường xuyên một số loại thuốc giảm đau không kê đơn, đặc biệt là aspirin, có thể gây viêm niêm mạc dạ dày dẫn đến mất máu.
2. Thiếu máu tán huyết.
Phát triển khi các tế bào hồng cầu là bị phá hủy nhanh hơn tủy xương tạo ra thay thế. Một số bệnh máu có thể làm tăng sự phá hủy tế bào hồng cầu. Rối loạn tự miễn dịch có thể làm cho cơ thể sản xuất kháng thể với các tế bào hồng cầu, phá hủy chúng sớm. Một số loại thuốc, chẳng hạn như một số thuốc kháng sinh dùng để điều trị nhiễm trùng, cũng có thể phá vỡ các tế bào hồng cầu.
3. Do mất máu
Nhiều trường hợp bị mất máu do chảy máu kéo dài mà người bệnh có thể không nhận thấy, bao gồm: Các bệnh về đường tiêu hóa như trĩ, viêm dạ dày và ung thư; chu kỳ kinh nguyệt kéo dài, rong kinh ở nữ giới;…
4. Thiếu vitamin
Bên cạnh sắt, cơ thể cần folate và vitamin B12 để tạo ra đủ các tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Một chế độ ăn thiếu chất này và các chất dinh dưỡng quan trọng khác có thể làm giảm sản xuất hồng cầu.
Ngoài ra, một số người tiêu thụ đủ B12 không thể hấp thụ vitamin. Điều này có thể dẫn đến thiếu máu do thiếu vitamin, còn được gọi là thiếu máu ác tính.
Xem thêm: Ai nên bổ sung Vitamin B tổng hợp (Vitamin B complex)
5. Nhiễm giun sán
Khi các ấu trùng giun sán xâm nhập được vào bên trong cơ thể người, sẽ hút hết các chất dinh dưỡng, khiến màn ruột bị tổn thương, đồng thời làm rối loạn tiêu hóa và hấp thu. Bên cạnh đó, loài giun này còn tiết ra chất đông máu trong quá trình hút máu khiến tình trạng thiếu máu của người bị nhiễm giun sán ngày càng nặng.
Dấu hiệu nhận biết thiếu máu
Những biểu hiện của thiếu máu dinh dưỡng thường có các triệu chứng không rõ ràng, người bị thiếu máu có thể không tự nhận ra mình có bệnh.
– Đau ngực: Khi có ít tế bào hồng cầu khỏe mạnh lưu thông, tim phải làm việc nhiều hơn. Kết quả là tim đập nhanh hơn bình thường và gây cảm giác đau ngực.
– Tay chân lạnh: Nếu tay chân lạnh hơn bình thường, đây có thể là dấu hiệu thiếu sắt hoặc thiếu máu. Lý do là vì khi thiếu máu, cơ thể không có đủ các tế bào hồng cầu khỏe mạnh.
.- Nhịp tim không đều: Theo Healthline, những người thiếu máu có nồng độ hemoglobin thấp, làm tim phải làm việc nhiều hơn để mang oxy. Từ đó, dẫn đến tim đập không đều hoặc đập nhanh, theo Reader’s Digest.
– Thường mệt mỏi, mất ngủ, kém tập trung, hoa mắt, chóng mặt, khó thở khi lao động gắng sức, da xanh xao, niêm mạc mắt, lợi và da lòng bàn tay nhợt nhạt…
– Ở phụ nữ có thai có biểu hiện: da xanh, niêm mạc nhợt, mệt mỏi, khi thiếu nặng thường có dấu hiệu chóng mặt, tim đập mạnh
– Đối với trẻ nhỏ, tùy theo mức độ bệnh có thể có các biểu hiện: Mệt mỏi, quấy khóc, vật vã, ngủ ít. Biếng ăn, chậm tăng cân, gầy ốm. Da xanh. Tóc gãy, dễ rụng, bạc màu. Móng tay móng chân dẹp, biến dạng. Chậm biết ngồi, biết đứng, biết đi, bắp thịt nhão, bụng chướng, đau nhức xương..
Phòng chống bệnh thiếu máu
– Uống bổ sung viên sắt, axit folic, Vitamin B12…
– Lựa chọn thực phẩm giàu sắt cho bữa ăn gia đình như: các loại ốc, các loại thịt (thịt bò, lợn, gan lợn, tiết lợn), cá ngừ, lòng đỏ trứng, các loại rau (rau dền, rau ngót, rau muống…) và các loại đậu.
– Sau bữa ăn nên dùng thêm trái cây tươi giàu vitamin C để giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn.
– Không nên uống nước trà quá đặc gần bữa ăn, chỉ uống cách sau bữa ăn từ 2 giờ trở đi vì chất tanin trong trà sẽ hạn chế việc hấp thu sắt.
– Cần đảm bảo vệ sinh ăn uống, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, nhà ở. Đó cũng là cách phòng tránh nhiễm ký sinh trùng như: giun sán, sốt rét… gây bệnh thiếu máu.
Kết luận
Khi có các triệu chứng của bệnh thiếu máu, người bệnh nên tới các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị đúng cách giúp cho tình trạng bệnh nhanh chóng được cải thiện. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc bổ sung sắt mà không có chỉ định của bác sĩ vì có thể làm cho cơ thể quá tải sắt gây nguy hiểm vì khi đó lượng sắt dư thừa có thể gây tổn thương gan và gây ra các biến chứng nguy hiểm khác.
Fanpage Facebook: Hotchland Nutrition
Theo dõi fanpage Hotchland để cập nhật, giải đáp thông tin về sức khỏe hiệu quả nhất!
Hotchland Nutrition vì sức khỏe của bạn và những người thân yêu